Pas Kuipera jest to pasmo najrozniejszych cial zazwyczaj pochodzenia z Obloku Oorta i zazwyczaj te ciala (najczesciej planetoidy) to pozostalosci po kometach czy meteorach skladajš sie z brudnego lodu (lodu wodnego i suchego lodu czyli zamarznietego dwutlenku wegla najczesciej maja tez duze domieszki brudu wegla nawet czasami materii organicznej. Tak czy owak wiadomo juz ze Pluton nie jest planeta i nalezy wlasnie do tych planetoid pasa Kuipera to pasmo znajduje sie za neptunem w krancach systemu slonecznego. Czesto o biektach Pasa Kuipera mowi sie obiekty Transneptunowe. Co jakiś
czas w mediach pojawia się informacja o odkryciu dziesiątej planety.
Tak naprawdę wszystkie opisywane obiekty to ciała z pasa Kuipera,
czyli pasa planetoid znajdującego się poza orbitą Neptuna. Dla
określenia tego rodzaju ciał używa się pojęcia obiekty
transneptunowe. Quaoar Obiekt z pasa Kuipera znaleziony na zdjęciach wykonanych 17 lutego 2004 r. Zaobserwowano go podczas przeglądu nieba dokonywanego przy użyciu kamery Palomar QUEST i Teleskopu Samuela Oschina w obserwatorium palomarskim. Ma średnicę połowy rozmiarów Plutona i znajduje się 2,4 mld km dalej niż Pluton. W momencie odkrycia znano już 800 ciał większych niż 100 km. Niestety nie ma bezpośrednich pomiarów średnicy 2004 DW. Przy założeniu, że albedo ciała jest takie samo jak w przypadku Quaora (9%), można wyznaczyć średnicę na 1600 km. 2004 DW znajduje się w odległości 45 AU od Ziemi. Identyfikacja obiektu na starszych danych obserwacyjnych, zgromadzonych przed odkryciem (wstecz aż do 2002 roku), sugeruje, że orbita "planetoidy" przecina orbitę Neptuna i że należy ona do plutonków. Jasność obiektu wynosi 18,5 mag w barwie R. (Sedna) O odkryciu poinformowano 15 marca 2004 r. Sedna znajduje się w odległości 90 AU, czyli poza granicami pasa Kuipera, które szacuje się na 50 AU. Dodatkowo ma bardzo eliptyczną orbitę, którą obiega w ciągu 10500 lat. Peryhelium jest wyznaczone na 76 AU z dokładnością do 7 AU. Czy zatem Sedna pochodzi z hipotetycznego obłoku Oorta? Obłok Oorta powinien znajdować się dużo dalej, ale według odkrywców Sedny, może dzielić się na wewnętrzny i zewnętrzny, a Sedna pochodzi z jego wewnętrznego skraju. Ustalenia średnicy obiektu dokonano przy pomocy 30-metrowego teleskopu podczerwonego IRAM oraz orbitalnego teleskopu Spitzer Space Telescope (SIRTF). Znamy odległość do Sedny, z czego możemy oszacować jej temperaturę i obliczyć jasność w podczerwieni. Ciała nie udało się zaobserwować żadnym ze wspomnianych teleskopów, daje to górną granicę jego rozmiarów na 1800 km. Naukowcy uważają, ze dolna granica wynosi 1250 km. Obiekt znaleziono w listopadzie 2003 r., a w przeglądaniu archiwalnych obserwacji cofnięto się do 2001 r. Jasność Sedny wynosi 20,5 mag w barwie R. Prawdopodobnie rotuje z okresem 40 dni. Hipoteza wyjaśniająca tak powolną rotację wskazuje na możliwość istnienia księżyca. Nazwa Sedna nie jest jeszcze oficjalnie zaaprobowana, pochodzi z legend eskimoskich, od bogini morza, żyjącej na dnie oceanu arktycznego. Odkrywcy uzasadniają ten wybór w następujący sposób: jest to najdalszy obiekt w Układzie Słonecznym, a zarazem najzimniejszy. Więcej o pasie Kuipera można przeczytać w "Uranii" nr 5/2002.
![]()
Pluton - Planeta karłowata nie będšca planetš - planetoida/obiekt pasa kuipera.
Został odkryty w wyniku teleskopowego przeszukiwania nieba przez
Amerykanina Percival`a Lowell`a, który odkrył go jako ciało
odziaływujące na orbitę Neptuna. Kontynuując założenia,
obsługa obserwatorium Lowella zakończyła przeszukiwanie w 1930
roku z sukcesem, kiedy to Clyde William Tombaugh znalazł Plutona
blisko pozycji wyznaczonej przez Lowella. Nowe ciało było
niewystarczająco widoczne, ponieważ zakrywał je Neptun i z
tego powodu szukano innej dziesiątej planety X ale to już zupełnie inna historia.
Pluton obiega Słońce w 247,7 lat, a jego dystans od Słońca to
5,9 miliardów km. Orbita jest tak spłaszczona eliptycznie, że
momentami Pluton jest bliżej Słońca niż Neptun, ale
prawdopodobieństwo kolizji nie istnieje, bo orbita Plutona jest
nachylona 17,20 do płaszczyzny eliptycznej i nigdy nie przecina
Neptunowi drogi.
Pluton jest widzialny tylko przez teleskopy o bardzo dużym
powiększeniu
jako żółty dysk. Przez wiele lat bardzo mało wiedziano o tym
ciele, aż 1978 roku naukowcy odkryli niedaleko Plutona
orbitujący, duży księżyc odległy od niego o 19000 km i
nazwali go Charon. Badania układu Pluton - Charon wielokrotnie
porzucano, ale w 1990r zdeterminowani astronomowie okrelili
rednicę
Plutona (2284 km) i Charona (1192 km). Pluton posiada
najprawdopodobniej atmosferę całą z metanu. Cinienie jest
100000 razy słabsze niż ziemskie nad poziomem morza. Jego
gęstoć
jest dwa razy większa niż wody. Możliwe, że jest zbudowany z
bardziej skalistego materiału niż inne planety. Wielu astronomów
uważa, iż Pluton jest księżycem Neptuna krążącym po
odseparowanej orbicie, a Charon jest czym w rodzaju
zapobiegacza kolizji. Póżniej odkryto jeszcze dwa księżyce - Hera i Rita.
Od niedawna Pluton przestał być planetš.
Tabela 1
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||